คำถามใช้ตรวจสอบ “อัตตา/ตัวตน” ของตนเอง

เราคงต้องระวังไม่ลืมตัว... 

ความภาคภูมิใจในตนเอง อาจจะพัฒนาไปสู่ความทระนง ยโส-โอหัง จนเป็นความอหังการ และหยิ่งผยองในที่สุด คงต้องพูดเลียนแบบเปาโลว่า อาการนี้ “ข้าพเจ้าเป็นตัวเอ้”   จากประสบการณ์ส่วนตัวได้พบกับความล้มเหลวเสียหายเพราะอัตตา-ตัวตนของตนเองมาแล้ว  จึงจำเป็นที่ต้องมาทบทวนถอดบทเรียนรู้ แล้วปรับเป็นคำถามที่จะใช้ไว้ถามตนเองเพื่อเตือนใจห้ามตนไว้เสมอ ดังนี้

1. ฉันกำลังโอ้อวด ให้คนอื่นเห็นถึงความสำเร็จ ยิ่งใหญ่ สำคัญในงานรับใช้ของตนหรือไม่?   

ผมสงสัยว่าพวกเราหลายคนทำตามที่กล่าวข้างบนนี้อย่างเปิดเผยชัดเจน แต่ในบางครั้งเราก็โอ้อวดซ่อนแฝงในการสนทนาของเราก็ได้  

2. ฉันจะตอบสนองอย่างไรต่อคนที่ฉันเคยเสริมสร้างให้เขาเป็นสาวกพระคริสต์ และชีวิตของเขากำลังเกิดผลมากกว่าที่เคยเห็น?  

คำถามในสถานการณ์นี้ เราจะอวดอ้างถึงความสามารถของเรา หรือเราจะชื่นชมยินดีกับชีวิตที่กำลังเกิดผลในชีวิตของคนอื่น มากกว่าการงานของเราเอง

3. ฉันจะตอบสนองอย่างไรต่อสมาชิกคนหนึ่งที่มีความสามารถอย่างสูงในงานรับใช้ในคริสตจักร แต่ได้ลาออกจากคริสตจักรเพื่อเข้าไปร่วมในทีมปลูกตั้งคริสตจักรใหม่ และในทีมพลิกฟื้นชีวิตคริสตจักรในที่ต่าง ๆ?  

ในสถานการณ์นี้ทำให้เราต้องประเมินว่าเรากำลังอุทิศทุ่มเทต่อพระมหาบัญชา หรือเราปรารถนาต้องการที่จะรักษาคนเก่ง ๆ ไว้ใกล้ตัวใกล้งานของเราเอง (เพื่อสร้างความสำเร็จของเราเองด้วย)

4. ฉันจะตอบสนองอย่างไรต่อคนที่ฉันเคยมีส่วนเสริมสร้างให้เขาเป็นสาวกพระคริสต์ แต่ตอนนี้กลับมาเป็นเจ้านายของฉัน?  

ในสถานการณ์นี้อยู่ที่มุมมองของเราว่า เรามีโลกทัศน์ต่อของประทาน ศักยภาพ และการพัฒนาขึ้นในความสามารถด้านต่าง ๆ ในแต่ละคนว่า แต่ละคนจะพัฒนาสูงขึ้นตามโอกาส เวลาที่รับการเสริมสร้างจากพระเจ้า หรือเรากลับมีมุมมองติดยึดว่า คน ๆ นี้เคยเป็นอนุชนที่ตนเคยเป็นศิษยาภิบาลของเขา คน ๆ นี้เคยเป็นนักศึกษาพระคริสต์ธรรมที่ตนเคยสอน (แล้วจะเป็น “หัวหน้า” หรือ “เจ้านาย” ของเราหรือ?)

5. ฉันเคยอิจฉาผู้ทำพันธกิจท่านอื่นที่ได้รับยอมรับมากกว่าฉันหรือไม่? 

แม้แต่คนที่ซื่อสัตย์ที่สุดในพวกเราบางครั้งก็ต้องเผชิญกับอำนาจชั่วที่แฝงกายในความนึกคิดรู้สึกของตน เมื่อใดก็ตามที่เราคิดว่า เราสามารถทำสิ่งต่าง ๆ ได้ดีกว่าคนที่ได้รับการยอมรับมากกว่าตนคนนั้น (คงต้องถามตนเองว่าเรากำลังอิจฉาเขาหรือไม่?)

6. เมื่อฉันประสบความสำเร็จในบางเรื่อง ฉันได้กล่าวถึงบางคนที่มีส่วนทำให้ความสำเร็จนั้นเกิดขึ้น หรือ ฉันปิดบังความจริงนั้นเพื่อตนเองจะได้รับการยกย่องเต็ม ๆ?

ไม่มีใครที่สามารถทำสิ่งต่าง ๆ ประสบความสำเร็จด้วยตัวคนเดียว แต่บางครั้งเราก็ลืมไปว่า ชีวิตและการงานของเราในแต่ละวันเราต้องพึ่งพิงหนุนเสริมกันและกันกับเพื่อนร่วมทีมงาน

7. ฉันกล่าวโทษโยนผิดให้คนอื่นหรือไม่เมื่อสิ่งที่ทำไม่สำเร็จตามแผนที่วางไว้?  

ในประเด็นนี้เป็นด้านตรงกันข้ามกับข้อที่แล้ว อัตตาตัวตนของเราอยากได้ใคร่รับการยกย่องสรรเสริญ แต่ในอีกด้านหนึ่งมักกล่าวโทษหรือหยิบโยนความผิดพลาดให้คนอื่น เมื่อผลงานที่เกิดขึ้นไม่ได้เป็นไปดั่งที่คิดหมายตั้งใจ หรือ ตามแผนการที่กำหนด

เมื่อเกิดความขัดแย้ง...ตรวจสอบแรงจูงใจตนเองก่อน!

ในการทะเลาะด่าว่ากันบางครั้งที่เรารู้ว่า คู่ปรปักษ์ของเราเป็นฝ่ายถูก และเราเองเป็นฝ่ายผิด แต่เพราะการถกเถียงมันไปไกลเกินกว่าจะกู่กลับ ดังนั้น เราจึงยืนกระต่ายขาเดียวเถียงไปไม่ยอมถอยเพราะความหยิ่งทะนง แพ้ไม่ได้  เราต้องเป็นฝ่ายถูกเท่านั้น ทั้ง ๆ ที่เรารู้อยู่แก่ใจแล้วว่า เขานะถูกแต่เรานี่ผิดก็ตาม

ยากอบ พี่น้องต่างบิดาของพระเยซูกล่าวไว้ว่า

[1] อะไรคือต้นเหตุของการต่อสู้และการทะเลาะวิวาทในหมู่พวกท่าน? สิ่งเหล่านี้มาจากตัณหาซึ่งขับเคี่ยวกันภายในท่านไม่ใช่หรือ? [2] ท่านอยากได้แต่ไม่ได้ ท่านก็ฆ่าและละโมบของผู้อื่น ท่านไม่ได้สิ่งที่ตนต้องการก็วิวาทและต่อสู้กัน ท่านไม่มีเพราะไม่ได้ทูลขอพระเจ้า [3] เมื่อท่านทูลขอท่านไม่ได้รับเพราะท่านขอด้วย "แรงจูงใจผิด ๆ" เพื่อจะนำไปปรนเปรอตนเอง (ยากอบ 4:1-3 สมช.)

ในยุคปัจเจกนิยมที่เรามุ่งเทิดทูน “สิทธิเสรีภาพส่วนบุคคล” จนมองข้ามและลืมที่จะคิดและใส่ใจถึงสิ่งดี ๆ เพื่อคนอื่น หรือ อะไรคือสิ่งสำคัญเหมาะสมสำหรับสังคมชุมชนที่อยู่รอบตัวเรา และที่เราไว้วางใจพระเจ้าทุกวันนี้ เราไว้วางใจพระเจ้าเพื่อความจำเป็นต้องการของ “ตนเอง” เท่านั้นหรือเปล่า? เรากลายเป็น “ผู้บริโภค” ที่หุนหันพลันแล่นข้ามผ่านละเลยวิถีคริสต์จริยธรรมที่ตนพึงปฏิบัติ แล้วเลือกที่จะเดินบนเส้นทาง “ตามใจปรารถนาของตนเอง”

ในเมื่่อวิถีคริสต์จริยธรรมถูกบิดเบือนด้วย “แรงจูงใจที่เห็นแก่ตัว” คนที่เราสัมผัสสัมพันธ์มักจะได้รับบาดแผลและความเจ็บปวดในชีวิตจากที่สัมพันธ์กับเรา บางครั้ง สัมพันธภาพต้องพังพินาศเพราะไม่มีใครยอมที่จะละวางผลประโยชน์ส่วนตน เพื่อเห็นแก่ประโยชน์ของบุคคลอื่น

พระเยซูคริสต์ได้เป็นตัวอย่างที่ดีเยี่ยมในความสัมพันธ์ที่ไม่เห็นแก่ตัว ในขณะที่พระองค์มีชีวิตที่แข็งแรง และในสภาพที่สุขสบาย แต่พระองค์ได้ให้เวลา ให้ความสัมพันธ์ ให้ชีวิตของพระองค์แก่คนต่าง ๆ ตามที่พระองค์จะให้ได้   พระองค์ได้ให้ชีวิตของพระองค์เพื่อเป็นค่าไถ่สำหรับคนเป็นอันมาก

แน่นอนเลยครับ เราสามารถที่จะให้ ที่จะละ และวาง “สิทธิส่วนตัวที่เราควรจะได้จะมีก่อนคนอื่น” หรือ สิ่งดีมีค่าที่สุด เพื่อคนอื่นรอบข้างจะได้สิ่งดีมีค่าในชีวิตของเขาบ้าง

ถ้าเราทำเช่นนี้แล้ว “ความขัดแย้ง” “ความเป็นปรปักษ์ต่อกัน” “การต่อสู้ชิงชัยชนะกัน” จะเกิดขึ้นอยู่อีกหรือไม่?

ยากอบบอกแก่เราว่า เมื่อเราต้องพบกับความขัดแย้ง ต่อสู้ ปะทะ หรือ ทะเลาะกัน ท่านบอกให้เราหันกลับมาสำรวจตนเองในเวลานั้นว่า อะไรคือแรงจูงใจของเราเองในความขัดแย้งนั้น? แล้วอะไรคือแรงจูงใจผิด ๆ ในตัวเราในเวลานั้น?

ประสิทธิ์ แซ่ตั้ง

บ้านแม่แก้ดน้อย  สันทราย  เชียงใหม่

E-mail: prasit.emmaus@gmail.com; 081-2894499